Wisła Kraków przez ponad sto lat swojego istnienia przeszła transformację od klubu studenckiego do jednego z najważniejszych polskich zespołów. Historia krakowskiej drużyny to opowieść o spektakularnych wzlotach, które wyniosły ją na szczyt polskiego futbolu, i równie dramatycznych upadkach. Klub z 13 mistrzostwami Polski i niezliczonymi rekordami ligowymi dziś walczy o powrót do ekstraklasy, będąc symbolem tego, jak szybko może zmienić się pozycja nawet najbardziej utytułowanych zespołów.
Ranking Wisły Kraków w polskim futbolu przez dekady ulegał radykalnym zmianom. Od pozycji lidera w dwudziestoleciu międzywojennym, przez trudne lata 80. i 90., aż po absolutną dominację na przełomie XX i XXI wieku – krakowski klub zapisał się w historii jako jeden z najbardziej ekstremalnych przykładów futbolowych karier.
Początki i pierwsze triumfy w rankingach
Wisła Kraków została założona w 1906 roku przez studentów Drugiej Szkoły Praktycznej w Krakowie, inspirowanych przez profesora Tadeusza Łopuszańskiego. W pierwszych latach swojego istnienia klub budował pozycję w lokalnych rozgrywkach, ale prawdziwy przełom nastąpił w latach 20. XX wieku.
W 1926 roku Wisła wygrała jedyne przedwojenne wydanie Pucharu Polski, a w grudniu tego samego roku dwanaście klubów utworzyło Polską Ligę Piłkarską, której pierwszy sezon zakończył się triumfem krakowskiego zespołu. To właśnie wtedy ranking Wisły Kraków osiągnął swój pierwszy szczyt na krajowej scenie.
W kolejnym sezonie sytuacja się powtórzyła, a w obu przypadkach najlepszym strzelcem był legendarny Henryk Reyman. Te dwa tytuły z lat 1927 i 1928 ustanowiły Wisłę jako jedną z czołowych sił polskiego futbolu okresu międzywojennego.
Pozycja Wisły w rankingach po II wojnie światowej
W 1949 i 1950 roku Wisła ponownie zdobyła tytuł najlepszej drużyny w kraju. Był to okres, w którym klub odbudowywał swoją pozycję po wojennych zniszczeniach. Interesujący jest fakt, że w 1951 roku tytuł mistrzowski przyznawano zwycięzcy Pucharu Polski zamiast ligowemu liderowi, więc tytuł przypadł Ruchowi Chorzów, który pokonał Wisłę w finale.
Po sukcesach początku lat 50. Wisła weszła w okres stagnacji. Dopiero w 1967 roku klub wygrał Puchar Polski, a kolejny sukces przyszedł w 1978 roku, kiedy pod wodzą trenera Oresta Lenczyka zdobył mistrzostwo Polski. Ten triumf był przepustką do europejskich rozgrywek, gdzie Wisła pokazała swoją wartość na międzynarodowej arenie.
W Pucharze Europy Wisła dotarła do ćwierćfinału, pokonując kluby takie jak Club Brugge i Zbrojovka Brno. Szwedzkie Malmö FF okazało się jednak zbyt silnym rywalem.
Dramatyczny spadek w rankingach – lata 80. i 90.
Lata 80. to jeden z najczarniejszych okresów w historii klubu, który dramatycznie wpłynął na ranking pozycji Wisły Kraków w polskim futbolu. W 1985 roku drużyna spadła do niższej ligi i pozostała tam przez cztery sezony. To był cios dla klubu, który zaledwie kilka lat wcześniej rywalizował w europejskich pucharach.
Powrót do pierwszej ligi nie oznaczał jednak powrotu do elity kraju, i w 1994 roku Biała Gwiazda ponownie doświadczyła goryczy spadku. W tym okresie ranking Wisły Kraków spadł do najniższych wartości w historii klubu. Zespół balansował na granicy istnienia jako poważny gracz w polskim futbolu.
Dwa lata później klub został awansowany ponownie, a w 1997 roku jego akcje przejął Bogusław Cupiał. To otworzyło nowy rozdział w historii klubu. Przełom własnościowy i finansowy miał odmienić losy Wisły w sposób, którego nikt nie mógł przewidzieć.
Złota era – dominacja w rankingach 1999-2011
Po przejęciu klubu przez właściciela firmy Tele-Fonika, Wisła weszła w najbardziej spektakularny okres swojej historii. Klub stał się jednym z najbardziej utytułowanych polskich zespołów lat 2000., zdobywając osiem mistrzostw Polski od 1999 roku. To był czas absolutnej dominacji, który wyniósł ranking Wisły Kraków na absolutny szczyt.
| Sezon | Osiągnięcie | Uwagi |
|---|---|---|
| 1998-99 | Mistrzostwo Polski | Pierwszy tytuł po 21 latach |
| 2000-01 | Mistrzostwo Polski | Drugi tytuł w erze Cupiała |
| 2002-03 | Mistrzostwo Polski + Puchar Polski | Dublet, sukces w Pucharze UEFA |
| 2003-04 | Mistrzostwo Polski | Trzeci tytuł z rzędu |
| 2004-05 | Mistrzostwo Polski | Czwarty tytuł z rzędu |
| 2007-08 | Mistrzostwo Polski | Powrót na szczyt |
| 2008-09 | Mistrzostwo Polski | Szósty tytuł w dekadzie |
| 2010-11 | Mistrzostwo Polski | Ostatni tytuł mistrzowski |
Sezon 2002-03 można uznać za najlepszy w historii klubu, kiedy krakowski zespół wygrał dublet i dotarł do 1/16 finału Pucharu UEFA, eliminując takie drużyny jak Parma i Schalke, przed porażką z Lazio. W tym okresie pozycja Wisły w rankingach europejskich również rosła, choć klub nigdy nie zdołał awansować do Ligi Mistrzów.
Rekordy ligowe z okresu dominacji
Złota era przyniosła nie tylko tytuły, ale również rekordy, które do dziś figurują w polskich statystykach. Wisła ustanowiła rekord ligi – 38 kolejnych meczów bez porażki (od 25 października 2003 do 22 maja 2005). To osiągnięcie pokazuje, jak kompleksowa była dominacja klubu w tamtym okresie.
Jeszcze bardziej imponujący był rekord domowy. Wisła posiada rekord polskiego futbolu w liczbie kolejnych meczów ligowych u siebie bez porażki. Seria rozpoczęła się po przegranej 16 września 2001 roku i zakończyła ponad pięć lat później, 11 listopada 2006 roku, kiedy GKS Bełchatów pokonał Wisłę 4:2. Liczba meczów bez porażki wyniosła 73, przekraczając poprzedni rekord Legii Warszawa wynoszący 48 spotkań.
Najwyższa frekwencja domowa w historii klubu wyniosła 45 000 widzów podczas meczu z Celtikiem w Pucharze UEFA 29 września 1976 roku.
Ranking historyczny – pozycja wśród polskich gigantów
Patrząc na historyczne zestawienia, Wisła zajmuje solidną pozycję w polskim futbolu, choć nie jest bezapelacyjnym liderem. Klub plasuje się na czwartym miejscu pod względem liczby mistrzostw Polski (13), za Legią Warszawa (15), Górnikiem Zabrze i Ruchem Chorzów (po 14), oraz na drugim miejscu pod względem liczby zwycięstw w historii rozgrywek.
Ta pozycja w rankingu wszystkich czasów odzwierciedla zarówno sukcesy klubu, jak i okresy stagnacji. Wisła nigdy nie zdołała osiągnąć takiej konsekwencji jak Górnik Zabrze w latach 60. i 70., ale jej dominacja w latach 2000. była równie imponująca.
| Pozycja | Klub | Liczba mistrzostw | Ostatni tytuł |
|---|---|---|---|
| 1 | Legia Warszawa | 15 | 2021 |
| 2 | Górnik Zabrze | 14 | 1988 |
| 2 | Ruch Chorzów | 14 | 1989 |
| 4 | Wisła Kraków | 13 | 2011 |
Początek upadku – lata po 2011
Rok 2011 był ostatnim, w którym Wisła świętowała mistrzostwo Polski. Od tego momentu ranking Wisły Kraków zaczął systematycznie spadać. Klub wciąż rywalizował o czołowe pozycje, ale dominacja należała już do przeszłości. Coraz częściej pojawiały się problemy finansowe i organizacyjne.
Jeden z najbogatszych Polaków (19. miejsce w rankingu Forbesa w 2021 roku z majątkiem wartym 2,2 miliarda złotych) rządził klubem przez prawie 20 lat. W tym okresie, mimo sukcesów krajowych, nie udało się zrealizować największego marzenia – awansu do Ligi Mistrzów. Lata później, zmęczony zmianami w świecie futbolu, zdecydował się przekazać klub w inne ręce.
Odejście Cupiała otworzyło puszkę Pandory. Klub stał się obiektem zainteresowania różnych inwestorów, z których wielu nie miało ani kompetencji, ani kapitału do prowadzenia profesjonalnego zespołu. Akcje klubu krążyły z rąk do rąk, ale ostatecznie, po wszystkich niepowodzeniach, wróciły do tymczasowego właściciela – Stowarzyszenia Sportowego Wisła Kraków.
Kryzys 2018 – na krawędzi bankructwa
Rok 2018 przyniósł moment, w którym ranking Wisły Kraków w polskim futbolu stał się najmniej istotną kwestią. Klub stanął na krawędzi bankructwa. W grudniu 2018 roku Wisła znalazła się na skraju upadłości. Dzięki pomocy żyjącej legendy klubu, Jakuba Błaszczykowskiego, wsparciu innych osób takich jak Jarosław Królewski i Tomasz Jażdżyński, wysiłkom personelu pod przewodnictwem prezesa Rafała Wisłockiego, a przede wszystkim wsparciu lojalnych i oddanych kibiców, krakowski klub przetrwał próbę i wszedł w rundę wiosenną sezonu 2018/19 z kapitanem Błaszczykowskim powracającym do domu.
To był moment, w którym emocjonalne więzi z klubem okazały się ważniejsze niż wyniki sportowe. Kibice masowo kupowali koszulki i wpłacali dobrowolne datki, ratując swoją Białą Gwiazdę przed zniknięciem z piłkarskiej mapy Polski.
Spadek z Ekstraklasy – 2022 rok
Mimo ratowania klubu w 2018 roku, problemy strukturalne nie zostały rozwiązane na tyle skutecznie, by zapobiec najgorszemu scenariuszowi. W maju 2022 roku, po 26 latach, Wisła Kraków opuściła Ekstraklasę po raz czwarty w swojej historii. To był symboliczny koniec pewnej epoki.
W sezonie 2021-22 Wisła zakończyła rozgrywki z bilansem 7 zwycięstw, 10 remisów i 17 porażek, zdobywając zaledwie 31 punktów (0,91 na mecz) i zajmując 17. miejsce w Ekstraklasie, co skutkowało spadkiem do I Ligi. Ranking Wisły Kraków spadł do poziomu, którego klub nie doświadczył od lat 90.
Walka o powrót
Od sezonu 2022/2023 Wisła Kraków gra w drugiej lidze, a zacięta walka o awans do najwyższego poziomu polskiej ligi zakończyła się niepowodzeniem. Klub wciąż czeka na powrót do ekstraklasy, budując drużynę i struktury od podstaw.
20 grudnia 2022 roku Jarosław Królewski nabył 53,69% udziałów w TS Wisła Kraków SA, stając się większościowym akcjonariuszem klubu. Dołączyli do niego Jakub Błaszczykowski, Władysław Nowak, Adam Adamczyk i Adam Łanoszka. Ta nowa struktura własnościowa daje nadzieję na stabilizację i odbudowę pozycji klubu.
Europejskie przygody w rankingach UEFA
Pozycja Wisły w rankingach UEFA nigdy nie była tak wysoka jak w przypadkach krajowych rozgrywek, ale klub miał swoje momenty. Poza wspomnianym już ćwierćfinałem Pucharu Europy w 1979 roku, Wisła regularnie występowała w europejskich pucharach w latach 2000.
W europejskich rozgrywkach Wisła odnosiła sukcesy, eliminując takie zespoły jak Real Saragossa, Schalke 04 Gelsenkirchen i AC Parma. Te zwycięstwa pokazywały, że w swoim najlepszym okresie krakowski klub mógł rywalizować z uznanymi europejskimi markami.
Klub wielokrotnie próbował awansować do fazy grupowej Ligi Mistrzów, ale zawsze kończyło się na rundach kwalifikacyjnych. Najbliżej był w 2011 roku, kiedy w play-offach przegrał z APOEL Nikozja, która następnie dotarła do ćwierćfinału rozgrywek.
Ciekawostka: zwycięstwo w Pucharze Polski 2024
Mimo gry w drugiej lidze, Wisła pokazała, że wciąż potrafi zaskakiwać. W sezonie 2023/2024 klub wygrał Puchar Polski, co było ogromnym sukcesem i dowodem na to, że potencjał drzemie w tej drużynie nawet w trudnych czasach. To zwycięstwo dało również przepustkę do europejskich pucharów, pokazując że ranking Wisły Kraków w krajowych rozgrywkach pucharowych wciąż ma znaczenie.
Wisła jako zespół z drugiej ligi pokonała ekstraklasowe drużyny i zdobyła pierwszy puchar od 2003 roku.
Stadion jako symbol zmian
Stadion Henryka Reymana, obecnie znany jako Synerise Arena Kraków ze względów sponsorskich, znajduje się przy ulicy Reymonta 22 w Krakowie. Stadion został pierwotnie wybudowany w 1953 roku i obecnie ma pojemność 33 326 miejsc. Został odnowiony w 2010 roku, spełniając standardy elitarne UEFA.
W październiku 2011 roku długi proces przebudowy stadionu dobiegł końca, a od tego czasu klub ma do dyspozycji wspaniały obiekt godny mistrzów. Ironicznie, Wisła Kraków nie świętowała jeszcze zdobycia tytułu na swoim nowoczesnym, w pełni zmodernizowanym stadionie. To symboliczne – klub zbudował infrastrukturę na miarę XXI wieku dokładnie w momencie, gdy jego sportowa pozycja zaczęła spadać.
Perspektywy – czy ranking Wisły wróci na szczyt?
Obecna sytuacja Wisły Kraków to mieszanka nadziei i niepewności. Klub ma stabilniejszą strukturę własnościową niż w latach 2015-2022, dysponuje nowoczesnym stadionem i wciąż cieszy się ogromnym wsparciem kibiców. Z drugiej strony, droga z drugiej ligi do odbudowy pozycji lidera polskiego futbolu jest długa i wyboista.
Historia pokazuje, że Wisła potrafi się podnosić z upadków – zrobiła to po spadkach w 1985 i 1994 roku, za każdym razem wracając silniejsza. Pytanie brzmi, czy tym razem uda się powtórzyć ten scenariusz. Konkurencja w polskim futbolu jest obecnie większa niż kiedykolwiek, a kluby takie jak Legia, Lech czy Raków Częstochowa mają stabilne fundamenty.
Ranking Wisły Kraków w perspektywie historycznej pozostaje imponujący – 13 mistrzostw, dziesiątki pucharów i niezliczone rekordy to dorobek, który stawia klub w panteonie polskiego futbolu. Jednak historia nie wygrywa meczów, a kibice krakowskiej Białej Gwiazdy czekają na powrót do czasów, gdy ich klub był nie tylko historycznym gigantem, ale również aktualnym liderem polskiej piłki.
Rankingi Wisły Kraków to opowieść o ekstremalnych zmianach – od studenckiego zespołu do lidera dwudziestolecia międzywojennego, przez trudne lata PRL-u, spektakularną dominację na przełomie wieków, aż po dramatyczny upadek i walkę o przetrwanie. To historia, która pokazuje, że w futbolu nic nie jest dane na zawsze, a każdy szczyt może być preludium do upadku – i odwrotnie.
